Hằng năm, chúng ta đều quen thuộc với không khí Giáng Sinh vào ngày 24 và 25/12, nhưng đã bao giờ bạn tự hỏi lễ hội này ở Nhật bắt đầu từ đâu và người Nhật đón nhận nó như thế nào chưa?
Nhà truyền giáo Francis Xavier và lễ Giáng sinh đầu tiên ở Nhật Bản
Lễ Giáng Sinh ở Nhật Bản được cho là bắt nguồn vào năm 1552 [天文 (てんぶん) ２１年]. Việc tổ chức Giáng sinh tại Nhật Bản ban đầu được khởi xướng bởi nhà truyền giáo Cosme de Torres, người đã đến Nhật Bản cùng với tu sĩ Francis Xavier.
Francis Xavier là một linh mục Công giáo thuộc Dòng Chúa Giêsu, có nguồn gốc từ Tây Ban Nha, ông là người đầu tiên mang Kitô giáo đến nước Nhật, chính vì vậy người ta gọi ông là “ Tông đồ phương Đông”. Ông đến Kagoshima năm 1549, thời Muromachi, rồi đi nhiều nơi như Hirado, Yamaguchi, Bungo để giảng đạo, ông đã làm phép rửa tội cho hơn 500 người.
Sự phát triển của Giáng Sinh tại Nhật
Tại Yamaguchi, dưới bảo trợ gia tộc Ōuchi, Thánh Phanxicô Xaviê truyền bá Kitô giáo, đề xuất Giáng sinh 1552. Đây được xem là lễ Giáng sinh đầu tiên trong lịch sử Nhật Bản. Đến nay, thành phố vẫn tổ chức các hoạt động kỷ niệm mỗi tháng 12.
Trong thời Edo, Kitô giáo bị đàn áp nghiêm ngặt dưới chính quyền Toyotomi và Tokugawa. Lệnh cấm kéo dài 260 năm khiến Giáng sinh gần như biến mất khỏi xã hội. Các nghi lễ chỉ được truyền lại âm thầm giữa tín đồ cho đến thời Minh Trị.
Phải đến khoảng năm 1900, công chúng Nhật Bản mới biết đến Giáng sinh rộng rãi. Sản phẩm và trang trí Giáng sinh xuất hiện nhiều, đặc biệt tại khu Ginza. Cây thông Noel, ông già Noel và không khí lễ hội thúc đẩy mua sắm. Từ đó, nhiều gia đình bắt đầu chuẩn bị bánh Giáng sinh và quà tặng. Ngày nay, việc chuẩn bị bánh và quà tặng đã trở nên phổ biến.
Lễ Giáng Sinh tại Nhật Bản
Ở Nhật Bản, đêm Giáng Sinh còn sôi nổi hơn ngày lễ Giáng Sinh. Ngày này được xem để các cặp đôi ăn mặc đẹp hơn bình thường, nói về tình yêu của họ và tận hưởng các sự kiện Giáng sinh. Giáng sinh không phải là ngày lễ quốc gia ở Nhật Bản vì lễ Giáng sinh rơi vào ngày 25/12 trùng với dịp nghỉ đông nên hầu hết các gia đình sẽ lên kế hoạch tổ chức một buổi tiệc lớn và thưởng thức cùng với nhau.
Một yếu tố đặc biệt góp phần làm cho không khí Giáng sinh lan tỏa khắp Nhật Bản chính là bánh Giáng sinh. Năm 1910, Fujii Rinemon, người sáng lập công ty Fujiya, đã trở thành người đầu tiên bán bánh Giáng sinh tại Nhật Bản, đặt nền móng cho văn hóa bánh Giáng sinh phổ biến cho đến ngày nay.
Ngay cả ngày nay, nhiều bậc cha mẹ Nhật Bản vẫn giữ truyền thống chuẩn bị quà Giáng sinh và đặt bên cạnh gối của con trẻ sau khi các em đã ngủ, nhằm tạo nên không khí ấm áp và mang lại niềm vui cho trẻ em trong dịp lễ này.
Ngoài bánh Giáng sinh, gà rán KFC là món ăn tiêu biểu trong dịp Giáng sinh tại Nhật Bản. Thay vì gà tây nướng như ở phương Tây, người Nhật ưa chuộng gà rán, xuất phát từ chiến dịch tiếp thị của KFC vào những năm 1970 với khẩu hiệu “Giáng sinh cùng gà rán”. Do gà tây khó mua và không phổ biến, gà rán dần trở thành lựa chọn thay thế. Vì vậy, vào mùa lễ, nhiều người phải xếp hàng dài hoặc đặt trước để mua gà rán.
Nét văn hóa tặng quà trong dịp Lễ Giáng sinh tại Nhật Bản
Hơn nữa, người Nhật có văn hóa tặng quà rất đặc trưng trong dịp Giáng sinh. Nghi thức tặng quà được xem trọng, khi trao quà luôn dùng cả hai tay. Người nhận quà thường nói lời cảm ơn để thể hiện sự trân trọng.
Người Nhật còn có niềm tin tâm linh khi chọn số lượng quà tặng. Quà theo cặp, bộ ba hoặc tám món được xem là may mắn. Ngược lại, bộ bốn món thường bị xem là không tốt.
Bên cạnh đó, họ rất tinh tế và tỉ mỉ trong cách gói quà. Việc sử dụng vải furoshiki để gói quà giúp tăng tính truyền thống và thẩm mỹ. Người Nhật thường tránh dùng màu đỏ vì màu này gắn liền với tang lễ. Thay vào đó họ ưu tiên màu xanh lá, màu sắc được xem là mang lại may mắn.
Ở Nhật Bản có ông già Noel không?
Tương truyền, ông già Noel bắt nguồn từ Thánh Nicholas, giám mục Myra ở Tiểu Á, vào thế kỷ IV. Ông nổi tiếng nhân hậu, hào phóng, luôn giúp người nghèo và trẻ em.
Trang phục đỏ của ông già Noel được cho là lấy cảm hứng từ y phục giám mục. Tại Nhật Bản, ông già Noel xuất hiện từ những năm 1870 như một hình ảnh quảng cáo. Đến khoảng năm 1951, Santa trở thành biểu tượng Giáng sinh quen thuộc trên đường phố. Người Nhật thường trìu mến gọi ông là “Santa” hoặc “Santa-san”.
Vào mùa Giáng sinh, trẻ em Nhật Bản thường viết thư gửi ông già Noel. Năm 2020, khoảng 800.000 lá thư đã được gửi đến Na Uy, nơi được xem là quê hương của ông già Noel.
Bên cạnh Santa, Nhật Bản còn có Hotei, một trong Thất Phúc Thần. Hotei thường được xem là hóa thân Phật Di Lặc và vị thần bảo hộ trẻ em. Với dáng vẻ vui tính, bụng phệ và chiếc túi thần kỳ trên lưng, Hotei là vị thần bảo hộ trẻ em, mang quà và niềm vui đến cho các em.
Thành phố Yamaguchi ( 山口市 ) – nơi khai sinh ra Lễ Giáng sinh đầu tiên
Thành phố Yamaguchi được xem là nơi Giáng sinh đầu tiên xuất hiện tại Nhật Bản. Mỗi tháng 12, thành phố khoác lên mình không khí lễ hội và được quảng bá như “thị trấn Giáng sinh” với khẩu hiệu: “Tháng 12, Yamaguchi trở thành chợ Giáng sinh”.
Vào thời Muromachi, Ouchi Yoshitaka, người đứng đầu đời thứ 31 gia tộc Ouchi vùng Yamaguchi tỏ thái độ cởi mở với hoạt động truyền giáo của Phanxicô Xaviê. Sự ủng hộ này đã tạo điều kiện cho Kitô giáo lan rộng trong khu vực. Điểm nhấn của sự kiện này là lễ hội ánh sáng tô điểm thêm cho thành phố Yamaguchi vào lễ Giáng sinh. Màn trình diễn ánh sáng trải dài khắp 11 địa điểm trên thành phố.
Bao gồm công viên Kameyama đây là công viên ở trung tâm thành phố Yamaguchi nơi đây là nhà thờ tưởng niệm Xavier Yamaguchi cũ, còn nhiều địa điểm khác nữa như màn trình diễn ánh sáng hình voi…
Qua những thông tin trên, SHIN đã mang đến cho bạn biết thêm thông tin về Giáng Sinh tại Nhật. Chúc bạn có một mùa Giáng Sinh An Lành bên những người thân yêu.
Đừng quên theo dõi Nhật ngữ SHIN để tìm hiểu thêm nhiều thông tin bổ ích khác về nước Nhật nữa nhé!
