Thứ Hai, 23 Tháng Ba 2026 / Published in Tin tức

Khám phá cùng SHIN: Rượu Sake (お酒)

Rượu thường được nhắc đến như một món đồ uống vào những ngày lễ Tết. Nhưng bạn đã biết chưa, Sake không chỉ xuất hiện trong các nghi lễ mà còn là một phần không thể thiếu trong đời sống thường ngày của người Nhật đó.

Vào thời Nara, rượu sake được dùng để dâng lên thần linh, cầu mong mùa màng bội thu và sức khỏe dồi dào. Người xưa tin rằng uống sake còn giúp xua đuổi tà ma, mang lại bình an. Từ thức uống mang tính linh thiêng ấy, sake dần trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống thường ngày.

Hôm nay, hãy cùng SHIN khám phá nét văn hóa lâu đời và đặc trưng này của Nhật Bản nhé!

Nguồn gốc của rượu

Nói về lịch sử của rượu sake Nhật Bản tới ngày nay vẫn không rõ nguồn gốc. Tuy nhiên, theo sử sách ghi chép thì rượu sake của Nhật Bản xuất hiện lần đầu tiên trong cuốn Furukotokumi (cổ sự ký) – biên niên cổ nhất Nhật Bản. Có nhiều câu chuyện liên quan đến rượu được nhắc đến trong các cuốn sách cổ của Nhật Bản như Kojiki, Nihon Shoki và Manyoshu.

Phương pháp làm rượu lần đầu tiên được ghi lại là vào thời Nara (thế kỷ thứ XIII). Theo đó, rượu sake được làm từ ngũ cốc, gạo và một loại nấm lên men có tên là Koiji. Tuy nhiên, vào thời điểm này, rượu không phải là một mặt hàng người dân thường có thể sử dụng thoải mái mà đúng hơn là chỉ để uống trong những dịp như lễ hội, ngày đầu năm và những sự kiện tốt lành.

Trong thời kỳ Nara và Heian, rượu chỉ được uống trong các lễ hội, năm mới và các sự kiện tốt lành, bởi những người có đặc quyền như triều đình, samurai, Thần đạo và nhà sư. Vào thời kỳ Kamakura, rượu được phổ biến trong giới bình dân và việc mọi người uống rượu theo nhóm nhỏ hoặc một mình trở nên phổ biến.

Ngoài ra có một điều thú vị đó là các vị sư ở Nhật Bản có quyền được uống rượu.

Các loại rượu

Có nhiều loại rượu khác nhau tùy thuộc vào phương pháp sản xuất mà ta có thể chia thành 3 loại như sau

Nguồn:https://www.lotte.co.jp/products/brand/yoiyo/yoiyonote/journal/journal02.html

Đồ uống có cồn như là rượu vang, bia và rượu sake.
Rượu chưng cất bao gồm rượu shochu, rượu whisky, rượu mạnh, rượu vodka và rượu rum.
Rượu hỗn hợp là rượu trái cây như rượu mận và rượu mơ.

Dụng cụ uống và đựng rượu

3.1 Ly uống rượu

Loại cốc chuẩn dành cho sake có người cho rằng đó là loại cốc nhỏ cầm tay có tên お猪口 (おちょこ), có người lại khẳng định rằng đó là loại 盃（さかずき）với phần đáy phẳng, hay là loại cốc gỗ truyền thống có tên 枡（ます）.

Ngoài các loại cốc truyền thống thì hiện nay người ta còn dùng cốc thủy tinh, giúp người uống có thể quan sát màu rượu và cảm nhận trọn vẹn độ sánh của sake.

お猪口（おちょこ）

Đây là loại ly phổ biến nhất trong thưởng thức rượu sake. Ochoko có kích thước đa dạng, thành ly thẳng đứng giúp đưa thẳng hương thơm của rượu lên mũi. Người uống cũng dễ dàng quan sát màu sắc và độ trong của sake. Ochoko truyền thống của Nhật Bản được làm bằng gốm hoặc sơn mài và có thiết kế và hoa văn đẹp mắt.

Nguồn: https://japansake.or.jp/sake/enjoy-sake/sake-cups/

盃（さかずき）

Đây là một trong những loại ly uống rượu sake phổ biến nhất, thường xuất hiện trong các lễ cưới ở Nhật.

Ly Sakazuki rất nông còn miệng thì rộng, đây là ly uống sake lâu đời nhất, đồng thời cũng là cách thưởng thức sake tinh tế nhất của quý tộc Nhật Bản từ thời Heian (794-1185) ở Kyoto.

Nguồn:https://www.bnet.gr.jp/rep/item/detail/8fd6ea6ee4d664d1719ba550cad69481

枡（ます）

Loại cốc Masu thường được làm từ gỗ tuyết tùng để tăng cường mùi thơm cho rượu.

Ở các quán rượu Nhật Bản (Izakaya), rượu sake thường được phục vụ trong ly thủy tinh đặt trong Masu. Người ta rót rượu vào ly thủy tinh cho tràn ra Masu. Việc này khiến cho người ta thưởng thức được 2 mùi vị của rượu, khi ở trong ly thủy tinh và khi đã đượm thêm chút hương tuyết tùng.

Ban đầu masu chỉ có hình vuông, nhưng giờ đã được thiết kế thêm rất nhiều hình dạng khác.

Nguồn: https://fujitadougu.com/oden/oden_chirori10.html

3.2 Dụng cụ đựng rượu sake

Có rất nhiều loại bình đựng rượu đa dạng về chất liệu như gốm và sứ có kiểu dáng, kích cỡ khác nhau.

Dụng cụ rót rượu sake thường là 徳利（とっくり）、片口（かたくち）、ちろり.

徳利（とっくり）

Tokkuri là loại bình đựng rượu sake điển hình thường được đi kèm theo ochoko. Tokkuri có nhiều loại vật liệu, bao gồm cả gốm và thủy tinh, và có thể được đặt trực tiếp vào nước nóng để làm ấm.

Nguồn: https://domani.shogakukan.co.jp/797619

片口（かたくち）

Katakuchi là loại bình có hình dáng giống chiếc bát và có vòi, điểm mấu chốt của nó là dễ thay đổi rượu và dễ làm sạch.

Nguồn: https://www.shopnousaku.com/blog/2024/05/15/3040/?srsltid=AfmBOorN-FYbejFIj3aWbmLuWmxwdgEQdYRw9qdD2nV6Q_P6ncG7t9if

ちろり

Chirori là bình dùng để hâm nóng rượu sake và được làm bằng các vật liệu như nhôm, thiếc và thép không gỉ có tính dẫn nhiệt tốt.

Nguồn: https://magazine.asahi-shuzo.co.jp/know/564

Thuật ngữ 酒場（さかば）

Sakaba là thuật ngữ để chỉ các nhà hàng chủ yếu phục vụ đồ uống có cồn và thường là các cơ sở bán đồ uống, không liên quan tới sự “chiêu đãi”. Cách diễn đạt dễ hiểu hơn là quán rượu.

Tùy thuộc vào loại rượu, thực đơn, loại hình ăn uống và bầu không khí của cửa hàng mà có thể được gọi là izakayas, quán rượu, quán bar, quán ăn nhanh, quán bar đứng, v.v., nhưng thường không có sự phân biệt rõ ràng. Ngoài ra, các món ăn nhẹ (おつまみ), thường được phục vụ kèm theo rượu, bao gồm sushi, sashimi, tempura, và các loại thịt nướng.

Nghi thức trên bàn nhậu và các quy tắc

Khi nói đến rượu sake, không được phép rót rượu khi để cốc sake trên bàn. Phải rót rượu sake vào khi cốc đang nằm trong tay bạn.

Cách rót rượu sake

Cầm bình rượu (thường là tokkuri) bằng cả hai tay, giữ chặt thân chai rượu sake bằng tay phải, hướng lên trên và đặt tay trái bên dưới.

Nguồn: https://hitosara.com/premium/manners/liquor/

Đặt ngón trỏ và ngón giữa của bàn tay trái bên dưới chai rượu sake, nhẹ nhàng nghiêng chai rượu sake và rót vào cốc cho đến khi chạm vạch thứ 8 mà không chạm vào ly.

Lúc đầu rót ít, dần dần nhiều hơn và cuối cùng ít dần. Nếu bạn nghiêng chai rượu sake quá mạnh, rượu bên trong có thể trào ra ngoài và tràn ra ngoài. Ngay trước khi rót xong, hãy xoay đầu chai về phía bạn để tránh nhỏ giọt. Bạn có thể quấn một chiếc khăn quanh Tokkuri (bình rượu) để Sake khỏi bị nhỏ giọt xuống. Lần lượt rót vào từng cốc. Không rót đầy cốc của bạn.

Bạn cũng có thể rót bằng cách cầm chai một tay, nhưng phải chạm hờ tay còn lại vào tay đang rót. Nó cũng giống như rót bằng hai tay. Nhưng nếu bạn có địa vị cao hơn người mà bạn đang phục vụ (ví dụ, bạn là ông chủ của họ), chỉ cần rót bằng một tay (không cần chạm tay còn lại vào tay đang rót).

Cách cầm cốc sake đúng cách

Cách cầm cốc sake tốt nhất là cầm bằng cả hai tay. Các ngón tay của bàn tay trái chạm nhẹ vào đáy cốc bên tay phải của bạn. Cầm cốc sake bằng tay phải, đỡ cốc bằng cách kẹp phần đế nổi lên ở phía dưới bàn tay trái giữa ngón giữa và ngón đeo nhẫn thì nhìn bạn sẽ trông giống như một người rất rành. Chọn cách cầm mà bạn cảm thấy thoải mái nhất.

Nguồn: https://hitosara.com/premium/manners/liquor/

Uống rượu sake

Thay vì uống hết một lúc, trước tiên hãy nhấp một ngụm nhỏ sẽ thưởng thức mùi thơm của rượu. Đợi một lúc rồi thêm một lượng lớn hơn một chút. Người ta nói rằng nếu bạn uống theo ba liều “lượng nhỏ, lượng lớn và lượng nhỏ”, nó sẽ giúp cơ thể bạn bớt căng thẳng hơn và bạn sẽ ít bị say hơn.

Bạn nên uống từ từ, vì hơi cồn sẽ xộc vào mũi và cổ họng của bạn khi uống, không nên làm một ngụm tới cạn ly. Ngoài ra, để tránh bị ép uống rượu, hãy để một lượng nhỏ rượu trong cốc mà không uống hết.

Nguồn: https://hitosara.com/premium/manners/liquor/

Bên cạnh đó, trong khi đang uống, bạn nên xoay mặt khỏi phía của người có địa vị cao hơn một chút. Nếu bạn đang uống rượu với một người có địa vị rất cao, hãy xoay mặt hoàn toàn khỏi phía của họ trước khi uống phần Sake của bạn.

Những điều tối kỵ khi uống rượu

Nhận đồ uống bằng 1 tay và việc để choko ở trên bàn là 1 việc bất lịch sự.
Nhìn vào trong chai rượu sake và việc đập vỡ chai rượu sake sau khi đã say cũng là điều cấm kỵ.
Lòng bàn tay hướng lên trên cũng bị coi là thô lỗ. Hãy chắc chắn rót rượu với mu bàn tay phải hướng lên trên.
Việc lắc tokkuri (bình rượu) cũng là điều không nên làm

Rượu sake không chỉ đơn thuần là một loại đồ uống mà còn là biểu tượng của tinh thần và văn hóa Nhật Bản. Qua dòng thời gian rượu sake đã chứng minh vị thế đặc biệt của mình trong nền văn hóa Nhật Bản. Uống rượu không chỉ là thưởng thức mà là sự trải nghiệm một phần văn hóa của xứ sở hoa anh đào.

Đừng quên theo dõi Nhật ngữ SHIN để biết thêm thật nhiều thông tin về Nhật Bản bạn nhé!

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Khám phá cùng SHIN: Rượu Sake (お酒)

Nguồn gốc của rượu

Các loại rượu

Dụng cụ uống và đựng rượu